PHUONG PHÁP HỌC TẬP VÀ MẸO LÀM BÀI TẬP MÔN LOGIC HỌC

     

Bài giảng cách thức giải những bài tập của Lôgic học gồm kết cấu bao gồm 7 chương, trình bày đối tượng người sử dụng và ý nghĩa sâu sắc của lôgic học, khái niệm, phán đoán, các quy chính sách cơ bản của lôgíc hình thức, suy luận và suy diễn, quy nạp tương tự, chứng tỏ và chưng bỏ.




Bạn đang xem: Phuong pháp học tập và mẹo làm bài tập môn logic học

*

BÀI GIẢNG PHƯƠNG PHÁP GIẢICÁC BÀI TẬP CỦA LÔGIC HỌC 1 Chương I ĐỐI TƯỢNG VÀ Ý NGHĨA CỦA LÔGIC HỌCI.

Bạn đã xem: Phuong pháp học tập và mẹo làm bài tập môn xúc tích học

ĐỊNH NGHĨA LÔGIC HỌC Lôgic học tập là khoa học nghiên cứu và phân tích về những quy nguyên tắc và hình thức của t ưduy nhằm mục đích phản ánh đúng mực hiện thực. Lôgic hiệ tượng là khoa học nghiên cứu về những quy mức sử dụng và hình th ứccủa tư duy nhằm mục tiêu phản ánh đúng mực sự vật ở những thời gian xác định.II. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ HÌNH THỨC CỦA TƯ DUY quy trình nhận thức có hai giai đoạn: 1. Quy trình tiến độ nhận thức cảm tính. Tiến độ này gồm những hình thức: cảm giác, tri giác, biểu tượng. 2. Tiến độ nhận thức lý tính hay bốn duy. Lôgic học hành trung nghiên cứu và phân tích về tứ duy trong những số đó có các quy giải pháp vàhình thức của nó. Đặc trưng của bốn duy: tứ duy đề đạt hiện thực bên dưới dạng khái quát.  tứ duy là quá trình phản ánh trung gian hiện nay thực.  bốn duy contact mật thiết với ngôn ngữ.  tư duy là sự việc phản ánh với tham gia tích cực và lành mạnh vào quy trình c ải bi ến hiện thực. Bốn duy có những hình thức: khái niệm, phán đoán, suy luận. Các vẻ ngoài này vẫn được nghiên cứu sâu hơn ở chỗ sau. 2III. HÌNH THỨC LÔGIC VÀ QUY LUẬT LÔGIC. TÍNH CHÂN THỰCCỦA TƯ TƯỞNG VÀ TÍNH ĐÚNG ĐẮN VỀ HÌNH THỨC CỦA LẬPLUẬN 1. Hiệ tượng lôgic. Bề ngoài logic là phương thức liên kết những thành phần của bốn tưởng đểtạo thành kết cấu của bốn tướng đó. Nội dung của những tư tưởng là không giống nhau, nhưng bề ngoài lôgíc củachúng là như nhau. Chẳng hạn: “Lôgíc học tập là khoa học nghiên cứu về tư duy” “Kim loaị là chất dẫn điện” “Cây là thực vật” “Giáo viên là người lao động trí óc” Nếu thể hiện dưới dạng phương pháp thì vẫn được: S là p 2. Quy biện pháp lôgíc Quy vẻ ngoài lôgíc là côn trùng liên hệ bản chất, vớ yếu, bên trong, được lặp đilặp lại trong bốn duy Tuân theo những quy luật của bốn duy là điều kiện tất yếu đuối để đạt mức chânlý trong quy trình lập luận. Các quy chính sách của lôgíc vẻ ngoài được hotline là những quy nguyên tắc cơ bạn dạng và baogồm: quy hình thức đồng nhất, quy nguyên tắc không xích míc (hay quy lu ật mâuthuẫn), quy luật loại trừ cái thứ bố (hay quy luật bài bác trung), quy luật vì sao đầyđủ. Bọn họ sẽ nghiên cứu và phân tích kỹ những quy lao lý này tại 1 chương sau. 3. Tính chân thật của tư tưởng. 3 nội dung của tứ tưởng phản ảnh đúng hiện thực điện thoại tư vấn là bốn tưởngchân thực (chân lý) văn bản của bốn tưởng không phản ánh đúng hiện th ực điện thoại tư vấn là t ư tưởnggiả dối (sai lầm). Chẳng hạn: “Một số người lao động trí óc là giáo viên”- chân thực. “Cá ko là động vật sống dưới nước” - giả dối. 4. Tính chính xác của hình thức của lập luận Tính đúng mực về hiệ tượng của lập luận là lập lu ận hòa hợp m ộttrình trường đoản cú lôgíc xác định. Lập luận đúng là lập luận tuân theo các quy luật, luật lệ c ủa lôgíc h ọctrên cơ sở các tư tưởng chân thực. Lập luận không nên là lập luận ko tuân theo các quy luật, quy t ắc c ủa lôgíchọc với trên cơ sở tứ tưởng trả dối. Chẳn hạn: a. Các số chẵn phần đa chia hết mang đến 2 (1) Số 324 là số chẵn (2) cho nên số 324 phân tách hết đến 2 Lập luận trên là đúng, do nó bắt đầu từ hai t ư t ưởng chân th ực (1), (2)và tuân theo những quy tắc của lôgíc học. B. Kim loại là hóa học rắn (1) Thuỷ ngân ko là chất rắn (2) đề xuất thuỷ ngân ko là sắt kẽm kim loại Lập luận bên trên là sai, do tư tưởng (1) là giả dối. C. Hoa hồng nặng mùi thơm (1) 4 Hoa nhài có mùi thơm (2) vì thế hoa nhài là hoa hồng Lập luận này là sai, vì, tuy vậy hai bốn tưởng (1) và (2) là chân th ực,nhưng nó vi phạm luật quy tắc của lôgíc học. Họ s ẽ nghiên c ứu k ỹ trongchương suy diễn.IV. LÔGÍC HỌC VÀ NGÔN NGỮ ngôn từ là khối hệ thống thông tin ký kết hiệu đảm bảo chức năng hìnhthành, gìn giữ, chuyển giao thông tin với ph ương nhân tiện giao ti ếp gi ữa m ọingười. Ngôn từ được tạo thành ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên và ngữ điệu nhân tạo. Ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên là hệ thống thông tin ký kết hiệu, âm thanh và ch ữ vi ếtđược xuất hiện trong lịch sử hào hùng loài người. Ngữ điệu nhân sinh sản là khối hệ thống ký hiệu hỗ trợ được tạo nên từ ngônngữ từ nhiên nhằm mục tiêu chuyển giao chính xác và tài chính các thông tin khoa học vàcác tin tức khác trong cuộc sống xã hội. Trong lôgíc tiến bộ người ta sử dụng ngữ điệu lôgíc vị t ừ. Bọn chúng tanghiên cứu ngữ điệu này. Thương hiệu gọi đối tượng người tiêu dùng là từ bỏ hay tổ hợp từ (cụm từ) biểu hiện đối tượng xácđịnh như thế nào đó. Đối tượng của tư tưởng (hay hotline tắt là đối tượng) là s ự vật, hi ệntượng, các thuộc tính, những mối liên hệ, các quan h ệ, những quá trình... C ủa t ựnhiên, đời sống xã hội. Sản phẩm của hoạt động tâm lý, ý th ức, nh ận th ức,các kết quả của trí tưởng tượng, của tứ duy. Đối tượng được biểu thị bằng thương hiệu gọi. Tên gọi là từ hay tổ hợp từ (cụm từ). Mỗi tên thường gọi có nghĩa th ực vàngữ nghĩa. 5 Nghĩa thực của tên gọi là đối tượng người dùng hay tập h ợp đối tượng người dùng đ ược bi ểuthị bằng tên thường gọi ấy, ngữ nghĩa của tên thường gọi là tin tức v ề đ ối t ượng ch ứatrong thương hiệu gọi. Chẳng hạn: tên gọi “Nguyễn Du” có nghĩa thực là Nguy ễn Du, ngữ nghĩa là “nhà thơ phệ của Việt Nam”. Tác giả “Truyện Kiều”. Tên gọi được chia thành tên đơn: Hà Nội, thực vật, khoa học. Tên phức:núi tối đa Việt Nam, vệ tinh của trái đất. Tên thường gọi còn mang tên riêng thể hiện một đối tượng: sông Hồng, Đà Lạt: tênchung biểu hiện tập vừa lòng đối tượng: cá, thư viện, tp và tên tế bào tả: consông nhiều năm nhất thế giới (Sông Nin). Hồ sâu nhất thế giới (Hồ Baican). Chúng ta cũng có thể liên hệ với danh tự riêng cùng danh từ chung làm cho dễnhớ. Vị từ bỏ là biểu thức ngữ điệu nêu lên thuộc tính vốn có của đối tượnghay quan hệ nam nữ giữa các đối tượng. Những thuộc tính và các quan hệ được xác định hay bị ph ủ định luônluôn khớp ứng với đối tượng người tiêu dùng tư tưởng. Vị từ thông thường sẽ có vị từ một ngôi cùng vị từ nhiều ngôi. Vị từ 1 ngôi bi ểuthị một ở trong tính. Vị từ nhiều ngôi biểu lộ nhiều ở trong tính và các quan hệ. Chẳng hạn: cay, mặn, ngọt, nhạt, rắn, lỏng, khí, bằng nhau, yêu, ghét,nhỏ hơn, khủng hơn, tặng... Mệnh đề là biểu thức ngôn từ trong đó khẳng định hay ph ủ đ ịnh mộtcái nào đó của hiện nay thực. Trong lôgic học fan ta sử dụng những thuật ngữ lôgic (các h ằng lôgichay các liên từ bỏ lôgic). Bọn chúng gồm các từ xuất xắc tổ h ợp t ừ trong Ti ếng Vi ệt nh ư:và, hay, hoặc, nếu... Thì... Tương đương. Khi và chỉ khi... Nếu và chỉ còn nếu... ... Trong lôgic ký hiệu (lôgic toán) các hằng lôgic được biểu th ị b ằng ngônngữ nhân tạo như sau: 6 A. B. C,... Bộc lộ tên đối tượng người dùng (tên gọi) và biểu lộ khái nệm. 1. A, b. C,... Mệnh đề tuỳ ý biểu lộ phán đoán đơn. Những hằng lôgic (các liên từ): 2. * ^ phép hội tương ứng với liên từ “và”... Bí quyết biểu thị: a ^ b. * ν phép tuyển khớp ứng với liên trường đoản cú “hay”, “hoặc”... Bí quyết biểu thị: a ∨ b. Phép tuyển được tạo thành phép tuyển tuyệt đối (phép tuy ển chặt) vàphép tuyển liên kết (phép tuyển chọn lỏng). + v - Phép tuyển hoàn hảo và tuyệt vời nhất là phép tuyển chọn nêu ra các giải pháp đ ể lựachọn và chỉ được chọn 1 trong các chiến thuật đã được nêu ra là đúng. Chẳnghạn: “9 giờ chiếu sáng mai tôi vẫn ở tp hà nội hoặc tp Hồ Chí Minh”. + v – Phép tuyển link là phép mặc dù ển trong các số đó nêu ra các gi ải pháp đ ểlựa lựa chọn và rất có thể một hoặc toàn bộ các phương án nêu ra là đúng. Chẳng hạn: “ngày mai tôi vẫn lên lớp hoặc ở nhà soạn bài”. * → - Phép kéo theo (phép vớ suy) tương ứng với liên trường đoản cú “nếu...thì...”... “Nếu một trong những chia hết cho 9 (a) thì nó phân tách hết mang đến 3 (b)” bí quyết biểu thị: a→b. * ↔ - Phép tương đương với liên tự “tương đương”, “nếu với ch ỉnếu...”, “khi và chỉ còn khi”... “Một số phân chia hết mang lại 2 (a) khi và chỉ khi nó là số chẵn (b). Bí quyết biểu thị: a↔b. * . – phép phủ định khớp ứng với những từ “không”, “không đúng”,“không phải”,... 7 “Làm gì có chuyện trong công nghệ mọi con phố đều bằng phẳng”. Cách biểu thị a hay ā. Các lượng từ: 3. * ∀ - Lượng từ bỏ phổ dụng tương ứng với các từ “tất cả”, “toàn bộ”,“mỗi”, “mọi”... Cùng được biểu thị: ∀xP(x) “Mọi fan sinh ra hồ hết bình đẳng” * ∃ - Lượng từ tồn tại, khớp ứng với những từ “một số”, “ph ần lớn”,“hầu hết”,... Với được biểu thị: ∃ xP(x). “Có số đông nhà triết học là nhà triết học duy vật”. Những dấu kỹ thuật. 4. (.) - Mở và đóng ngoặc. Tuy nhiên để rất có thể chuyển tự ngôn ngữ tự nhiên và thoải mái sang ngôn ngữ nhân tạo(ký hiệu) chúng ta cần nắm vững tiếng Việt, trong đó bao gồm cả từ và câu. Trong giờ đồng hồ Việt “ thành ngữ là tập hợp từ cố định đã quen sử dụng mànghĩa thường không dùng để làm giải ham mê được một cách dễ dàng bằng nghĩacủa các từ tạo cho nó” (Từ giờ Việt - Viện ngôn từ 1992. Tr. 889 ). Điềuđó tức là thành ngữ luôn luôn luôn thể hiện khái niệm. Chẳng hạn: “Chân lấm tay bùn” – A. “Chị bổ em nâng” – A. Đối với các câu đơn biểu lộ mệnh đề lúc nào cũng được kí hiệul à: a, b, c... Đối với các câu phức (biểu thị mệnh đề) rất cần phải nắm khôn cùng vữngcách thể hiện, cấu trúc ngữ pháp, ngữ cảnh... 8 Trong giờ đồng hồ Việt thỉnh thoảng các trường đoản cú “và”, “hoặc”... Với ngay cả“nếu...thì...” được thay bởi dấu phẩy (,). Vì chưng thế, đối với câu phức trướchết cần phải hiểu nội dung bốn tưởng, ngữ cảnh, đối chiếu thành câuđơn. Chẳng hạn: + “Hồ chí Minh - Vị nhân vật của dân tộc. Tín đồ sáng lập với rèn luy ệnĐảng cộng Sản Việt Nam”. Lốt gạch ngang (−). Vệt phẩy (,) thế cho từ“và”. Phân tích câu trên ta đặt: hồ chí minh là Vị nhân vật của dân tộc – a. - sài gòn là người sáng lập Đảng cộng Sản nước ta – b - hcm là tín đồ rèn luyện Đảng cùng Sản việt nam – c. - phương pháp tổng quát: a^ b ^c. + “Ví phỏng đường đời cân đối cả, Anh hùng, kĩ năng có hơn ai”. Trong câu này, theo ngữ cảnh, vệt phẩy (,) nghỉ ngơi câu trên nắm cho “thì...”,còn vết phẩy (,) nghỉ ngơi câu bên dưới lại thay cho từ “và”. Từ bỏ đó chung ta có. Đường đời bằng vận cả - a. - nhân vật có hơn ai – b. - tuấn kiệt có rộng ai – c. - cách làm tổng quát: a→ b ^ c. + “Chúng ta tất yêu xây dựng thành công xuất sắc chủ nghĩa thôn hội ví như khôngcó con người xã hội chủ nghĩa”. Đây là cách bộc lộ của tiếng Việt. Để tránh sai lầm khi phân tích, n ếuchưa thành thạo, bọn họ nên chuyển theo phong cách biểu thị: “nếu...thì...”. 9 “Nếu bọn họ không gồm con bạn xã hội chủ nghĩa thì không th ể xâydựng thành công Chủ Nghĩa xóm hội”. Phân tích: họ không bao gồm con bạn xã hội chủ nghĩa – a. - chúng ta không thể tạo ra thành chủ nghĩa xã hội – b. -Công thức tổng quát a→ b Để viết nhanh công thức của mệnh đề phức làm sao đó, họ có th ểthực hiện nay theo công thức tổng quát sau: n+1 - số m ệnh đ ề đ ơn, n - s ố liêntừ. Thí dụ: trường hợp số liên từ 1 thì căn số đề đối chọi là 2 vào công thức. Nếu như số liên từ là 2 thì số phận đề solo là 3.V. BIỂU THỨC LÔGÍC vào NGÔN NGỮ TỰ NHIÊN. Điều trở ngại nhất là đưa từ ngôn ngữ tự nhiên và thoải mái sang ngôn từ nhântạo với từ ngữ điệu nhân tạo ra sang ngữ điệu tự nhiên. Muốn vậy nên n ắmvững cả ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên lẫn ngôn từ nhân tạo, ph ải tiếp tục rènluyện, cải thiện trình độ của phiên bản thân về hai ngôn từ đó và những tri th ức kháctrong cuộc sống.

Xem thêm: Ngữ Văn 7 Bài 1 Cổng Trường Mở Ra, Soạn Văn 7 Vnen Bài 1: Cổng Trường Mở Ra



Xem thêm: 5 Cách Quay Màn Hình Bằng Win 10 Không Cần Phần Mềm, Cách Quay Màn Hình Máy Tính Win 10 Nhanh Chóng

Để triển khai điều đó chúng ta cần đề nghị rất chú ý t ới giải pháp bi ểu th ịbiểu thức lôgíc trong tiếng Việt. 1. Phép hội (phán đoán liên kết). + bộc lộ bằng vệt , (dấu phẩy), - (gạch ngang). + không chỉ có a mà hơn nữa b. + không chỉ a cơ mà cả b. + Không phần lớn a, mà còn b. + a cũng giống như b. 10+ Cả a lẫn b.+ tuy nhiên a, b.+ mặc dù a, tuy nhiên b.+ a bên cạnh đó b.+ Vừa là a vừa là b..........................................2. Phép tuyển chọn (phán đoán phân liệt).+ a giỏi b.+ a hoặc b.+ a hay những b.+ ... Hay những a hay là b.+ dấu phẩy (,), gạch men ngang (-)..................................................3. Phép kéo theo (phép tất suy- phán đoán tất cả điều kiện)+ giả dụ a thì b.+ b, trường hợp a.+ giá chỉ như a thì b.+ Hễ a thì b.+ khi nào a sẽ sở hữu b.+ ý muốn a, yêu cầu b.+ Để a, bắt buộc b.+ trường hợp a, b. 11 + a, b. + Ví bỏng a, b. + Chỉ a thì b. + a, một khi b. + a, chừng làm sao b. + Để tất cả a, tất yếu b. ........................................................ 4. Phép tương tự (phán đoán tương đương) + a, nếu còn chỉ nếu b. + a là đk cần cùng đủ nhằm b. + a, nếu b cùng b ví như a. + a tương đương b. + a khi và chỉ còn khi b. .................................. Việc nắm vững thao tác làm việc trên sẽ giúp đỡ cho chúng ta xác định quý hiếm lôgíccủa tứ tưởng nêu ra bên dưới dạng một mệnh đề và triển khai các làm việc suydiễn trực tiếp đối với các phán đoán 1-1 và tuyên đoán phức. 12 BÀI TẬP THỰC HÀNH Hãy biểu thị các bốn tưởng sau bên dưới dạng kí hiệu (ngôn ngữ nhân tạo) Trăm sông hồ hết đổ ra biển. A. Nước chảy đá mòn. B. Ăn kỹ no lâu, cày sâu giỏi lúa. C. Bên sạch thì mát, bát sạch ngon cơm. D. Chân ướt chân ráo. E. Mẫu răng, chiếc tóc là góc nhỏ người. F. Một đời làm hại, bại hoại ba đời. G. Yêu trẻ, trẻ mang đến nhà, h. Yêu thương già, già để phúc. Qua đình ngả nón trông đình i. Đình từng nào ngói, thương bản thân bấy nhiêu. Những người thắt đáy sống lưng ong j. Vừa khéo rước chồng, lại khéo nuôi con. Những người dân béo trục mập ú Ăn vụng như chớp, đánh nhỏ cả ngày. L. Ngôn từ là phương tiện hình thành, gìn giữ, chuyển giao thông tin từthế hệ này sang cầm cố hệ khác, phương tiện giao tiếp giữa phần đa người. M. Có công mài fe ắt gồm ngày nên kim. N. Tất cả chí thì nên cần o. Nước nước ta làm sao hoàn toàn có thể lớn, ví như như bọn họ không ch ấpnhận và ủng hộ đa số giấc mơ lớn, các khát vọng lớn. 13 phường Ăn quả, nhớ fan trồng cây q. Hấp thụ nước nhớ mối cung cấp r. Họ không thể cải thiện chất lượng giáo dục, nếu không xâydựng được team ngũ gia sư đủ tiêu chuẩn. S. Bọn họ chỉ rất có thể xoá đói sút nghèo, một lúc công nghi ệp hoáhiện đại hoá đất nước. T. Chúng ta không thể đưa nước nhà đi lên, nếu không đấu tranh ch ốngtham nhũng thắng lợi. U. Thế giới quan là ý kiến của con người về nạm giới, về vị trí vàvai trò của con fan trong nhân loại đó. V. Sai lạc lớn duy nhất của đời tín đồ là tiến công mất mình. X. Dù ai nói ngả, nói nghiêng, Lòng ta vẫn vững như kiềng tía chân. Y. Nếu như khách hàng thi ân, đừng nhớ nó nếu như bạn thọ ân, hãy nhờ rằng nó. 14 Chương II KHÁI NIỆMI. ĐẶC TRƯNG bình thường CỦA KHÁI NIỆM Đối tượng của tư duy là toàn bộ những cái gì được con tín đồ suy nghĩtới (hay hotline tắt là đối tượng). Đối tượng hoàn toàn có thể là các sự vật, hiện nay tượng, cácquá trình, thậm chí kể cả những thuộc tính xét trong nh ững di ều ki ện hoàn c ảnhcụ thể. Dấu hiệu của đối tượng người dùng là tổng thể các nằm trong tính, các quan hệ, những đặcđiểm, những trạng thái,... Sống thọ trong đối tượng người dùng và đặc thù của nó. Những dấuhiệu kia giúp con fan nhận thức đúng đắn, tách đối tượng thoát ra khỏi tập hợpcác đối tượng, phân biệt đối tượng người sử dụng này với đối tượng người tiêu dùng khác. Dấu hiệu cơ bạn dạng là những dấu hiệu quy định thực chất bên trong,đặc trưng quality của đối tượng. Đối lập với dấu hiệu cơ bạn dạng là dấu hiệu không cơ bản. Tín hiệu cơ bản khác biệt là những dấu hiệu thông thường và những dấu hiệuđơn tốt nhất chỉ trường thọ trong một đối tượng người sử dụng hay một lớp đối t ượng. Những dấuhiệu cơ phiên bản khác biệt của đối tượng tạo thành những dấu hiệu của khái niệmbiểu thị đối tượng đó. Tư tưởng là hiệ tượng của tư duy, trong đó ph ản ánh những d ấu hi ệucơ bạn dạng khác biệt của đối tượng người sử dụng hay của một lớp đối tượng người tiêu dùng đồng nhất. Vì chưng thế, ao ước tìm dấu hiệu cơ phiên bản khác biệt của đối tượng chúng ta chỉcần gạch ra những dấu hiệu của khái niệm bộc lộ đối tượng đó. Thí dụ: + Tìm tín hiệu cơ phiên bản khác biệt của đối tượng người sử dụng “hình vuông”chúng ta vun ra các dấu hiệu cơ bản khác biệt của khái niệm “hình vuông”. Đó là: Hình chữ nhật - 15 bao gồm hai cạnh liên tiếp bằng nhau (hoặc tất cả bốn cạnh bởi nhau) - + tín hiệu cơ phiên bản khác biệt của “vật chất”: Phạm trù triết học tập - Thực tại rõ ràng tồn tại độc lập với ý thức của con người - Thực tại khả quan được mang về cho con tín đồ trong cảm xúc - Thực tại rõ ràng được cảm hứng của con fan chép lại, -chụp lại, phản ánh. + khái niệm phản ánh đúng mực hiện thực gọi là khái ni ệm chânthực. Thí dụ: những khái niệm “con người”, “mặt trời”, “con rùa”, “cây”,“quyển sách”,... Đó là những khái niệm thể hiện các sự vật sẽ t ồn t ại hi ệnthực. + tư tưởng phản ánh sự thiết bị không tồn tại hiện thực là khái ni ệmgiả dối. Thí dụ: các khái niệm “ma”, “quỷ”, “nàng tiên cá”,... Đó là những kháiniệm biểu hiện các sự vật không tồn tại trong hiện nay thực. Tính chân thật và tính gian dối của khái ni ệm g ọi là giá chỉ tr ị lôgic c ủakhái niệm. Tuy nhiên cần giữ ý, khi xét giá trị lôgic của một quan niệm ph ải căncứ vào thời điểm rõ ràng xem xét có mang đó. Thí dụ: nếu trước đó giá trị lôgic của khái niệm “người bay vào vũtrụ” là giả dối thì ngày này giá trị lôgic của khái niệm này lại là chân thực.II. HÌNH THỨC NGÔN NGỮ BIỂU THỊ KHÁI NIỆM có mang được biểu hiện bằng tự hoặc cụm từ (tổ hợp từ). Mặc dù vậykhông được đồng điệu từ cùng với khái niệm. 16 trong những ngôn ngữ không giống nhau từ biểu thị khái niệm cũng khác nhau,chẳng hạn, giờ đồng hồ Việt chúng ta có định nghĩa “cái nhà” thì ti ếng Nga l ại là“дOM-đôm”. Đối với tiếng Việt buộc phải lưu ý: từ bỏ đồng âm và từ đồng nghĩa: + Một từ biểu hiện nhiều khái niệm, như từ bỏ (chữ, chùa, tên ng ười), may,lao,... + Một định nghĩa được bộc lộ bằng nhiều từ, như quan niệm “chết”,được bộc lộ bởi các từ: hy sinh, ngủ với giun, 2 năm m ươi v ề ch ầu tiêntổ, về bên dưới suối vàng, viên tịch, băng hà,... + những từ đồng nhất được thu xếp theo sản phẩm công nghệ tự không giống nhau sẽ biểu th ị cáckhái niệm khác nhau: “vôi tôi” và “tôi vôi”, “tội ph ạm” với “ph ạm t ội”, “nhànước” với “nước nhà”, “làm việc” với “việc làm”, “người tôi yêu” và “ngườiyêu tôi”,... + Dấu khác nhau khái niệm cũng khác nhau: lang, làng, láng, lãng, l ảng,lạng, lang, lăng, lâng, nom, nôm, nơm, du, dư, le, lê,... + nhầm lẫn lỗi chủ yếu tả: rì, dì, gì, dõi, giõi, sa, xa, trăng, chăng,... + từ bỏ địa phương: ly và ly, bát và chén, cái vớ và chiếc tất,... + trường đoản cú cổ như: thiếp với chàng,... + từ Hán Việt như: gái, trai, nữ, nam,... + cùng một đối tượng người sử dụng xuất hiện ở những thời điểm không giống nhau lạiđược biểu lộ bằng hầu hết khái niệm khác nhau, như sao Hôm, sao Mai,... + các khái niệm và sự biểu lộ khái niệm của từ bỏ (hay tổng hợp t ừ) ởnhững điều kiện, hoàn cảnh rõ ràng khác nhau cũng là khác nhau, như những từvà tổng hợp từ trong bài bác thơ “Tây tiến” của quang đãng Dũng. Tây tiến đoàn binh không mọc tóc 17 Quân xanh màu lá duy trì oai hùm đôi mắt trừng gởi mộng qua biên cương Đêm mơ tp. Hà nội dáng kiều thơm Rải rác biên cương mồ viễn xứ mặt trận đi chẳng nhớ tiếc đời xanh Áo bào nỗ lực chiếu anh nằm khu đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành. Thời buổi này với sự phạt triển trẻ trung và tràn trề sức khỏe của khoa học, kỹ thuật, côngnghệ những khái niệm mới luôn luôn xuất hiện. Trong nuốm kỷ XX tất cả tới 198 kháiniệm mới ra đời và về sau sẽ còn xuất hiện nhiều khái ni ệm m ớinữa. Do thế, họ cần theo dõi để thâu tóm kịp th ời. Đồng th ời những kháiniệm cũng gửi từ cuộc sống xã hội lịch sự khoa học, kỹ thuật, công ngh ệ vàtừ khoa học, kỹ thuật, technology sang cuộc sống xã hội, nh ư những khái ni ệm“mành”, “tờ”, “vé”,... Trong ngôn ngữ gọi là giờ đồng hồ lóng. Đôi khi các khái ni ệmđược cần sử dụng với nghĩa ngược lại, như “tinh vi”, “vi tính”,... đều điều nêu ra trên phía trên cho bọn họ thấy rằng, kỹ năng biểu th ịkhái niệm của từ bỏ trong tiếng Việt rất nhiều chủng loại và phong phú. Bởi vì đó, đòi h ỏichúng ta phải nắm thật chắc từ biểu hiện khái niệm.III. KẾT CẤU LÔGIC CỦA KHÁI NIỆM từng khái niệm khi nào cũng bao gồm nội hàm và ngoại diên a. Nội hàm của quan niệm là tập hợp các d ấu hi ệu c ơ b ản khácbiệt của đối tượng người dùng hay lớp đối tượng người tiêu dùng được phản chiếu trong khái niệmđó. Thí dụ: + Nội hàm của khái niệm “hình chữ nhật”: - Hình bình hành, 18 tất cả một góc vuông. - + Nội hàm của có mang “Hà Nội”: thủ đô hà nội của nước cộng hoà thôn h ộichủ nghĩa Việt Nam. + Nội hàm của tư tưởng “con người”: Động thiết bị bậc cao. - gồm khả năng chế tạo và thực hiện công vậy lao động. - có tác dụng tư duy. - b. Ngoại diên của có mang là đối tượng người sử dụng hay t ập h ợp đ ối tượngđược bao quát trong khái niệm. Thí dụ: + nước ngoài diên của định nghĩa “hình chữ nhật” là vô hạn. + nước ngoài diên của quan niệm “Hà Nội” là 1. + nước ngoài diên của có mang “con người” là vô hạn. Tuy nhiên cần lưu giữ ý, nếu tính ở 1 thời điểm xác định thì hoàn toàn có thể xác định làmột số hữu hạn nào đó. Chẳng hạn ngoại diên của tư tưởng “người TrungQuốc” ở thời điểm ngày 15 mon 01 năm 2005 là 1,3 tỷ người. + ngoại diên của quan niệm “nàng tiên cá” là trống rỗng vì không tồn tại đốitượng làm sao tồn tại thực cả. Như vậy, nước ngoài diên của khái niệm hoàn toàn có thể là vô hạn, hoặc h ữu h ạn,thậm chí chỉ với 1, hoặc cũng có thể là rỗng. Lớp lôgíc học tập (gọi tắt là lớp) là một trong tập hợp đối tượng cơ bản khácbiệt chung. Chẳng hạn: lớp “trường cao đẳng”, lớp “trường đại học’’, lớp “côngnhân”, lớp “trí thức”,... Đối tượng riêng lẻ nằm vào lớp là phần tử của lớp. 19 Thí dụ: mỗi người bọn họ là một phần tử của lớp “người”. Lớp con là tập thích hợp các phần tử có cùng những dấu hi ệu riêng n ằmtrong một lớp. Thí dụ những lớp “danh từ”, “động từ”, “trạng từ’’,... Là các lớp con củalớp “từ”, những lớp “tam giác vuông”, “tam giác tù”, “tam giác nhọn” là những lớpcon của lớp “tam giác”. Khái niệm gồm ngoại diên phân chia được thành các lớp nhỏ là kháiniệm tương tự (chủng) cả các khái niệm là những lớp bé đó. Thí dụ: tư tưởng “từ” là quan niệm giống của những khái niệm “danhtừ”, “động từ”, “động từ”, “tính từ”... Khái niệm bao gồm ngoại diên là lớp con gọi là có mang loài (lo ại) c ủakhái niệm là lớp. Thí dụ những khái niệm “động vật”, “thực vật” là những khái niệm loài củakhái niệm tương đương “giới hữu cơ”. Nội hàm với ngoại diên của khái niệm tất cả mối quan lại h ệ chặt ch ẽ vớinhau. Côn trùng quan hệ đó được khái quát tháo trong quy vẻ ngoài quan hệ ngược giữanội hàm với ngoại diên của khái niệm: nước ngoài diên c ủa khái ni ệm càngrộng thì nội hàm của nó càng thon thả và ngược lại. Lưu giữ ý: quan liêu hệ đó không được hiểu là quan lại hệ tỷ lệ ngh ịch (hay quanhệ nghịch biến), vì nội dung của quy luật không có nghĩa là: lúc ngoại diêncủa định nghĩa tăng bao nhiêu thì nội hàm của nó giảm bấy nhiêu và ng ượclại. Tư tưởng giống có nội hàm thấp hơn nội hàm của khái ni ệm loài, nh ưnglại gồm ngoại diên rộng rộng ngoại diên của có mang loài. Có mang loài cónội hàm giàu hơn nội hàm của định nghĩa giống, tuy nhiên có ngo ại diên h ẹp h ơnngoại diên của quan niệm giống. 20